Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach

1 maja 2026, 14:28

Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Oto fascynująca historia Kodeksu H i badań nad nim.



Najstarsze zwierzę lądowe wykorzystane przez oszusta

3 kwietnia 2026, 10:45

Gdy królowa Wiktoria wstępowała na tron, Jonathan miał zaledwie 5 lat. Obecnie jest najstarszym znanym zwierzęciem lądowym na Ziemi, a niedawno został wykorzystany przez oszusta, na którego działanie nabrały się najbardziej znane światowe media, w tym BBC czy USA Today. Oszusta, który postanowił zarobić pieniądze wykorzystując rzekomą śmierć słynnego żółwia.


Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.


Równa Pomoc w Edukacji. Licealiści pomagają swoim kolegom

17 lutego 2026, 10:43

Fundacja Równa Pomoc w Edukacji to nowa inicjatywa młodych dla młodych. Projekt stara się wyrównać różnicę w dostępie do materiałów pozaszkolnych. Grupa licealistów zauważyła liczne problemy systemowe w polskiej edukacji- przeładowany program, przemęczeni nauczyciele, którzy przez braki kadrowe często muszą pracować w kilku placówkach jednocześnie i inne trudności sprawiają, że długie godziny, które uczniowie spędzają w szkole, nie są wystarczają do osiągnięcia oczekiwanych efektów.


We Wrocławiu pracują nad roślinnymi serami. Roślinne mięsa, sery czy mleko coraz bliżej

6 lutego 2026, 13:31

Na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu trwają prace nad produktami roślinnymi, które wyglądem, smakiem i właściwościami odżywczymi przypominają żywność stworzoną na bazie mleka. Działania polskich naukowców, to część projektu Flavourferm, którego celem jest stworzenie wegańskich alternatyw dla sera, mleka i mięsa. To międzynarodowy projekt, w który zaangażowani są szefowie kuchni i eksperci ze słynnego Basque Culinary Center w Donostii-San Sebastián. Już wiosną bieżącego roku rozpoczną się testy konsumenckie pierwszych produktów powstałych w wyniku Flavourferm.


Jak wykorzystać dom letniskowy całoroczny?

22 grudnia 2025, 18:05

Jeszcze do niedawna posiadanie działki za miastem kojarzyło się wyłącznie z letnimi weekendami i zamykaniem okiennic na cztery spusty wraz z nadejściem pierwszych przymrozków. Dziś ten obraz odchodzi do lamusa. Współczesny dom letniskowy całoroczny to pełnoprawna, solidna konstrukcja, która daje możliwość komfortowego mieszkania również zimą! To już daje z kolei wiele możliwości zastosowania, które omawiamy w dalszej części!


Włoscy stulatkowie żyją dłużej dzięki zachodnim łowcom-zbieraczom

17 grudnia 2025, 09:42

Długowieczność to bardzo złożone zjawisko, na które wpływ ma wiele czynników genetycznych i środowiskowych. W ostatnim czasie zaczęło pojawiać się coraz więcej badań sugerujących, że na długie życie mają też wpływ cechy genetyczne specyficzne dla danych populacji. To zaś wskazuje, że różna demografia i historia ewolucyjna może wpływać na to, czy mamy szansę żyć dłużej. Stąd też specjaliści badający długowieczność zaczęli zwracać większa uwagę na genetykę populacyjną oraz paleogenetykę.


Wybuchy wulkanów przyczyniły się do epidemii Czarnej Śmierci

5 grudnia 2025, 11:10

Martin Bauch z Instytutu Historii i Kultury Europy Wschodniej im. Leibniza oraz Ulf Büntgen z University of Cambridge uważają, że do pandemii Czarnej Śmierci, która w połowie XIV wieku mogła zabić nawet połowę populacji Europy, przyczynił się... wybuch wulkanu w tropikach. Wyniki swoich badań naukowcy opisali na łamach Nature Communications. Earth & Environment.Wielka pandemia, jedna z największych w historii ludzkości, rozpoczęła się w Europie 1347 roku.


Kot domowy trafił do Europy zaledwie 2000 lat temu. Przybył z Afryki nie z Bliskiego Wschodu

4 grudnia 2025, 10:24

Udomowione koty pojawiły się w Europie zaledwie 2000 lat temu, czytamy na łamach Science. Piszemy na nowo historię klasyczną. Kot domowy pojawił się w Europie nie dzięki pierwszym rolnikom z Bliskiego Wschodu, a za pośrednictwem późniejszych sieci handlowych na Morzu Śródziemnym, mówi Bea De Cupere z Belgijskiego Królewskiego Instytutu Nauk Naturalnych. Międzynarodowy zespół badawczy, na czele którego stali Marco De Martino i Claudio Ottoni z Uniwersytetu Rzymskiego Tor Vergata, stwierdził, że koty domowe przybyły do Europy z Afryki Północnej.


Suplementy na odporność — co naprawdę działa według badań klinicznych?

1 grudnia 2025, 16:52

Odporność to złożony system zależności między komórkami układu immunologicznego, hormonami i procesami metabolicznymi. W okresach zwiększonej zachorowalności wiele osób sięga po suplementy mające wzmacniać organizm. Rynek jest jednak ogromny, a nie wszystkie dostępne preparaty mają potwierdzone naukowo działanie. Warto więc przyjrzeć się temu, co pokazują badania kliniczne i które składniki faktycznie mogą wspierać odporność.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy